از مجموعه ی شاعران هورامان (صیدی) 

 بنابرنظربرخی محققین صیدی تخلص دو تن از شعرای هورامان بوده که یکی در قرن دهم هجری قمری میزیسته و دیگری در قرن سیزدهم.طبق این نظریه صیدی اول،نامش سید محمد صادق فرزند سید علی است که اشعارش به لهجه ی هورامی قدیم بوده؛اشعاری ملمع(هورامی- فارسی،هورامی-عربی) نیز از او به یادگار مانده است و اشعاری نظیر شعر زیر را منسوب به او میدانند:

 

ئه ز هورومون مکانم بی و ولاتم      سروپیری خوای که رده ن خــــه لاتم

به رو درویش لوو سه یرو وه لاتو      نه نیشتو هیچ وه لاتی نه ، نه ساتم

 

معنی شعر : وطن من هورامان ، سرپیر است و همه جا گشته ام جایی طاقت و آرام نگرفتم (مگر روستای سرپیر)

این گروه محققین نام صیدی دوم را ملا محمد فرزند حاج سید محمود میدانند که به سال 1195 هجری قمری درروستای خانگاه از توابع پاوه متولد شده و برای ادامه تحصیل به هورامان تخت رفته وازآنجاهم راهی عراق شده و در آنجاتحصیلات علوم دینی خود را تکمیل نموده،سرانجام به هورامان تخت برگشته،به کار تدریس پرداخته و دیوان شعری به لهجه هورامی جدید نگاشته است،در آخر هم به سال 1265هجری قمری در روستای سرپیر از توابع هورامان تخت از دنیا رفته است.

اما تا آنجا که من از برخی مردم هورامان شنیده ام صیدی تخلص یک شاعر بوده و نه دوشاعر(خواه ملامحمد سلیمان باشد یا سید محمد صادق)ودیوان شعری داشته به لهجه ی هورامی قدیم،منتها چون فهم آن دشوار بوده دیوانی دیگر به لهجه ی هورامی جدید نوشته است که متاسفانه دیوان قدیم از بین رفته وفقط اندکی ازاشعارآن دراذهان مردم هورامان مانده است.ولی دیوان جدید وی تاامروزباقی است.

بنابرنظردوم،صیدی درهردودیوان شعری قدیم و جدیدش از علاقه اش به روستای سرپیر و نیز عشق به معشوقی واحد سخن رانده است.

 

شعری از دیوان صیدی : چون کوی عه ودالان

 

چون کوی عودالان،چون کوی عودالان        کون؟کوی دلگیر چون کـــــوی عودالان

 کابه ی مقصوده ن په ری نه و هالان         پــه ی وایه ی مراد وه نه ش مه لالان

جــای شه و بیداران،سحرلانـــــانه ن         تکیـه گای خاسان ، هفت عودالانه ن

هر هفت عودالان قطبـــی روی زمین         چــــون اصحاب الکهف دایم غارنشین

مسکن شا گرته ن،بـــــه و بلند کووه         «یــا مــن هو»شانه ن،هر رو جه نووه

هـا نه پای ئه و کو،رندان چون پــــری       گشت آماده ی حوسن،شوخی و دلبری

یا هفت عــودالان ، کوی به رز و بلند         دیده ی بـــــه د پیتان نـــه یـــاونو گزند

صیدی تاسه ی سخت دوری یارشه ن       نـــه آرام،نـــه صـــبر،نـــه قـــرارشـه ن

یا عودال صیدی،هـــاوار وه تــوشـه ن         دیده ش به دیدار،یار که ری ره وشه ن